Lời nói đầu


Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước mở cửa để hội nhập với cộng đồng thế giới trong nền kinh tế cạnh tranh quyết liệt, đòi hỏi công tác giáo dục ở nước ta phải có những đổi mới sâu sắc và toàn diện nhằm đào tạo thế hệ trẻ trở thành những người vừa tiếp thu những tinh hoa văn hóa nhân loại, vừa giữ gìn và phát huy được bản sắc dân tộc, vừa có khả năng sáng tạo, có tình cảm và thái độ của con người mới xã hội chủ nghĩa.
Ở trường trung học những sự đổi mới đó được thực hiện chủ yếu thông qua việc dạy học các môn học, trong đó có Vật lý học. Việc đổi mới cần được thực hiện cả ba mặt: nội dung dạy học, phương pháp dạy học (bao gồm cả tổ chức dạy học ), và phương tiện dạy học. Cần phải huy động nhiều lực lượng khác nhau của xã hội để thực hiện sự đổi mới đó. Đối với người giáo viên thì quan trọng nhất là đổi mới phương pháp dạy học vì giáo viên là người trực tiếp tác động đến học sinh và sử dụng những phương tiện mà xã hội cung cấp cho nhà trường để thực hiện thắng lợi mục tiêu dạy học.
Với khí thế sôi nổi của phong trào thi đua dạy và học ở các trường THCS, mặc dù khả năng còn hạn chế nhưng với sự nhiệt tình động viên giúp đỡ của Ban giám hiệu và hội đồng khoa học trường, tôi đã mạnh dạn nghiên cứu, ghi nhận để viết một sáng kiến kinh nghiệm với nội dung “Tổ chức dạy học hoạt động nhóm trong thí nghiệm và thực hành Vật Lí 7”. Dù cố gắng nhiều nhưng bài viết chắc hẳn còn nhiều thiếu sót. Kính mong các cấp và quí thầy cô thông cảm và có sự đóng góp để bài viết tốt hơn.

Chương I: ĐẶT VẤN ĐỀ


I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Việc đổi mới phương pháp dạy học phải căn cứ vào mục tiêu của môn Vật lí ở trường trung học cơ sở. Một trong những đổi mới của mục tiêu giáo dục phổ thông là phát triển và hình thành năng lực nhận thức, năng lực hành động, năng lực thích ứng và tự khẳng định mình.
Vật lí học là môn khoa học thực nghiệm. Các khái niệm, định luật đều được xây dựng trên cơ sở khảo sát, phân tích các sự kiện thực nghiệm và kiểm tra bằng thực nghiệm. Vì vậy trong việc giảng dạy vật lí cấp hai, phương pháp thực nghiệm có vị trí rất đặc biệt góp phần phát triển năng lực tư duy, xây dựng thế quan khoa học và rèn luyện những kỹ năng cơ bản có tính chất kỹ thuật tổng hợp của người lao động mới.
Nội dung chương trình vật lí 7 đơn giản, gắn liền với cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của các em, phần lớn thí nghiệm đưa vào sách giáo khoa đều đơn giản, dễ thực hiện, phù hợp với nhu cầu, năng lực và hứng thú của học sinh nhằm tạo điều kiện cho số đông học sinh được trải nghiệm ( tự mình làm thí nghiệm, tự mình quan sát, đo đạc) và rút ra nhận xét, kết luận. Vậy thì làm thế nào để các em tiến hành thí nghiệm hiệu quả? Rút ra tính chất, kết luận chính xác? Hoạt động nhóm đồng bộ, mạnh dạn đề xuất ý kiến?... Đây là vấn đề mà bản thân tôi muốn nghiên cứu tìm ra phương pháp khả thi để giúp học sinh hoạt động nhóm tích cực hiệu quả nhằm nâng cao chất lương học tập của học sinh. Do đó tôi viết sáng kiến kinh nghiệm “Tổ chức dạy học hoạt động nhóm trong thí nghiệm và thực hành vật lí”.
II. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
Sáng kiến kinh nghiệm này nghiên cứu về quá trình tạo nhóm và hoạt động nhóm của học sinh khi thí nghiệm và thực hành vật lí.
Tổ chức cho học sinh nắm vững hệ thống cơ bản của tiết học. Từ thí nghiệm , nhận xét để rút ra kết luận của bài học.
Khả năng đề xuất phương án thí nghiệm, sử dụng dụng cụ thí nghiệm và các thao tác trong thực hành.
Kỹ năng diễn đạt rõ ràng , chính xác bằng ngôn ngữ vật lí.
III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU – PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
Sáng kiến kinh nghiệm nghiên cứu về tổ chức hoạt động thí nghiệm và thực hành vật lí ở hai lớp 7A và 7B trường THCS Bến Củi, huyện Dương Minh Châu- Tây Ninh. Các nội dung về Quang Học, Âm Học và Điện Học từ tuần 1 đến tuần 20 của năm học 2004-2005.
IV. ÁP DỤNG CỦA ĐỀ TÀI:
Sáng kiến kinh nghiệm này không chỉ áp dụng để giảng dạy các bài thí nghiệm thực hành vật lí trong suốt năm học này mà có thể áp dụng trong suốt quá trình giảng dạy của giáo viên.


Chương II:
NỘI DUNG ĐỀ TÀI
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN:
Dựa vào mục tiêu chung